Heilige plaats van joden, christenen en moslims.

Locatie: Jeruzalem.

Belangrijke twistbron in het Midden-Oosten.

Ook bekend onder de naam Moria.

De Tempelberg is de bouwplaats van o.a. twee islamitische heiligdommen, de Rotskoepel en de Al-Aksamoskee. Beide bouwwerken worden veelvuldig met elkaar verward. De berg bevat meer heilige bouwsels, waaronder de voor religieuze joden zo belangrijke Klaagmuur of Westmuur.

In de 9e eeuw v. Chr. is op deze berg waarschijnlijk de tempel van Salomo gebouwd. E.e.a. wordt nog niet ondersteund door archeologisch en historisch bewijsmateriaal.

Volgens de joodse (bijbelse) traditie hebben de Babyloniërs de eerste tempel verwoest. Dat gebeurde in de 6e eeuw v. Chr., onder Nebukadnezar, in 587 v. Chr. Rond 20 v. Chr. laat koning Herodes de tempel ingrijpend vernieuwen en verfraaien. Sommige bronnen beweren dat op deze berg nooit een joodse tempel heeft gestaan. De juiste plek zou een kilometer verderop zijn. Dezelfde bronnen betwisten ook het bestaan van de joodse koning Salomo, die deze tempel gebouwd zou hebben.

In het jaar 70 n. Chr. wordt de ‘schitterend gerestaureerde’ tempel van Herodes door de Romeinse keizer Titus in brand gestoken en volledig verwoest. Nog meer onduidelijkheid: vermoedelijk hebben de latere christenen en moslims hun kerken en moskeeën op de fundamenten van het Romeinse fort Antonia gebouwd.

Volgens de Bijbel is de Tempelberg de plaats waar Abraham zijn zoon Izaak op het altaar bond om hem in opdracht van God te offeren. Opnieuw een bron van religieuze verdeeldheid, want volgens de Koran moest niet Izaak maar zijn oudere broer Ismaël worden geofferd.

Tijdens de Zesdaagse oorlog staat het Israëlisch leger aan de voet van de Tempelberg. Een legerleider zou Mosje Dayan een voorstel gedaan hebben: “Geef opdracht om de islamitische heiligdommen in puin te schieten. Nu kan het nog, nu is het oorlog!” Dayan weigert. Hij antwoordt dat hij zich niet aan hetzelfde gedrag wil schuldig maken als de Jordaniërs. Die hebben na hun verovering van de Westbank veel joden gedood of verjaagd en heiligdommen vernietigd.

De locatie komt in de internationale schijnwerpers als de Israëlische premier Sharon in september 2000 de Tempelberg bezoekt. Palestijnse moslims zouden daarover spontaan in ‘volkswoede’ zijn uitgebarsten. Sharon’s bezoek was het startpunt van de Tweede of Al-Aksa Intifada. Deze voorstelling van zaken staat ter discussie. Meer dan één Palestijnse leider heeft later erkend dat de tweede opstand zorgvuldig was voorbereid. Er zou een rechtstreeks verband zijn met de in dezelfde maand stukgelopen onderhandelingen over vrede. Arafat noemt Sharon’s bezoek ‘een bedreiging voor de islamitische heilige plaatsen’.

Geregeld ontstaat ruzie tussen Joodse en islamitische organisaties - met de Tempelberg als inzet. Ze gaan over opgravingen, trappen, muren, hekken en de entree. Vanwege bijbelse profetieën houden miljoenen mensen de ontwikkelingen angstvallig in de gaten.

In 2003 stelt de Waqf, de beheerder, de moskee een paar maanden open voor niet-islamitisch publiek, maar verbiedt later opnieuw de toegang. De laatste jaren is het plein voor niet-moslims open; de moskee blijft voor niet-moslims verboden terrein.