· Tot 395 is Byzantium onderdeel van het Romeinse Rijk.
· De naam Byzantijnse Rijk ontstaat pas in de zeventiende eeuw. Historici willen dan een onderscheid maken tussen het bestaande rijk uit de Middeleeuwen en het Romeinse Rijk uit de klassieke geschiedenis.
· Het is moeilijk te stellen dat er een duidelijke scheidslijn bestaat tussen de beide rijken. Velen menen dat het ene rijk overging in het andere.
· Het rijk dankt haar naam aan de Griekse stad Byzantium, die zich bevindt aan de Bosporus.
· In het Byzantijnse Rijk is de heersende godsdienst het orthodoxe christendom.
· Onder keizer Constantijn groeit het rijk snel.
· De hoofdstad van het rijk is Byzantium, de stad die door keizer Constantijn in 330 tot nieuwe hoofdstad, Nova Roma, wordt gemaakt. Later verandert de naam in Constantinopel.
· De naam verandert in 1453 in Istanbul, als de stad deel wordt van het Ottomaanse Rijk.
· Hoewel het rijk vooral veel invloeden kent van de oude Griekse cultuur, blijft men het Romeins noemen.
· In de vijfde eeuw vallen Germaanse stammen het West-Romeinse Rijk binnen. Zij erkennen in 476 de keizer van het oostelijke deel, maar handelen onafhankelijk.
· De ambtelijke taal tot de zevende eeuw is het Latijn, daarna wordt dat het Grieks. Sommige onderzoekers menen dat op dit moment het echte oude Romeinse Rijk ophoudt te bestaan.
· In de zevende eeuw krijgt het rijk te maken met Perzische invallen. Het weet de Perzen uiteindelijk te verslaan.
· Daarna volgen de Arabische invallen, waaraan ook succesvol weerstand wordt geboden.
· In 800 erkent het Byzantijnse Rijk dat in het westen weer een West-Romeinse keizer regeert: Karel de Grote.
· In 1018 wordt het Bulgaarse rijk deel van het Byzantijnse. Later wordt het Bulgaarse rijk weer onafhankelijk.
· In 1054 vindt de definitieve scheiding van de kerk plaats tussen Rome en Constantinopel met het Groot Schisma.
· In de dertiende eeuw komen de Ottomaanse Turken op.
· Zij belegeren Constantinopel in 1453.
· Griekenland wordt beschouwd als rechtstreekse erfgenaam van het Byzantijnse Rijk, hoewel ook de Russische tsaren zich als wettelijke erfgenamen beschouwen.
· Het bestaan van het Byzantijnse Rijk is van grote historische waarde geweest.
· De grootste invloed heeft het rijk op het hedendaagse Griekenland gehad, maar ook bijvoorbeeld op vele Slavische landen.
· Door het bestaan van het rijk is kennis en cultuur uit de klassieke oudheid bewaard gebleven.
· Het rijk had een functie als schild tussen West-Europa en de Arabische wereld. Door het bestaan van het rijk was het westen beschermd tegen Arabische en Turkse invallen en kon de westerse cultuur zich ontwikkelen.
· Het Ottomaanse neemt de organisatievorm van de Byzantijnen over. De nieuwe factor is de islam.
· Vele islamitische kunstuitingen zijn terug te voeren op de Byzantijnen. Zo neemt de islamitische wereld de koepelbouw, zoals in gebruik bij kerken, over.
· Ook zijn aan de latere islamitische hoven geleerden en kunstenaars van Grieks/Byzantijnse afkomst werkzaam.