Na de dood van koning Salomo, rond 930 v. Chr. (er zijn ook andere dateringen) wordt het land - na een opstand - opgesplitst in twee aparte koninkrijken, Israël en Juda. In 722 v. Chr. veroveren de Assyriërs het koninkrijk Israël (= de tien noordelijke stammen).  De Assyriërs voeren de inwoners van Israël, ook wel het Noordelijk Rijk genoemd, in ballingschap weg. Dit deel van het Israëlitische volk verdwijnt in de geschiedenis, d.w.z. dat ze vermoedelijk volledig zijn opgegaan (assimileren) in het volk dat ze veroverd heeft. 


De Assyriërs zijn de buren van de Babyloniërs. Anderhalve eeuw later, in 586 v. Chr., veroveren die het koninkrijk Juda (de twee zuidelijke stammen, die van Juda en Benjamin) en voeren een groot deel van de bevolking in ballingschap af. 

De belangrijkste steden van de Assyriërs zijn Ninevé, Assur en Kalah. Aan Ninevé is een merkwaardig bijbelverhaal verbonden. De profeet Jona krijgt van God opdracht de heidense stad te bekeren. Hij weigert, gaat naar de kuststad Joppe (de stad die nu Jaffa heet) en vertoeft tijdelijk in een walvis. Daarna vervult hij zijn opdracht. Theologen noemen dit de start van het universalisme. In dit verhaal lijkt God zich voor het eerst druk te maken over het ‘zielenheil’ (bedoeld wordt behoud of redding voor de eeuwigheid) van andere volken dan de Joden.

In 735 v. Chr. verslaan de Assyriërs de Babylonische vijanden van Juda, maar keren zich vervolgens tegen Juda. In 701 v. Chr. belegert het Assyrische leger Jeruzalem,  onder leiding van Sanherib. In archeologische zin is het volk is bekend geworden door teksten op bewaard gebleven kleitabletten (te zien in o.a. het Egyptisch Museum in Cairo).